Pip คืออะไร? วิธีคำนวณกำไรขาดทุนใน Forex

บทนำ

สำหรับเทรดเดอร์ในตลาด Forex ไม่ว่าจะเป็นมือใหม่หรือผู้มีประสบการณ์ คงไม่มีใครไม่รู้จักคำว่า Pip เพราะมันคือหน่วยพื้นฐานที่สำคัญที่สุดในการวัดการเคลื่อนไหวของราคาคู่สกุลเงิน การทำความเข้าใจ Pip อย่างถ่องแท้ไม่เพียงแต่ช่วยให้คุณอ่านกราฟและวิเคราะห์ตลาดได้ดีขึ้น แต่ยังเป็นหัวใจสำคัญในการคำนวณกำไรขาดทุนและบริหารความเสี่ยงอีกด้วย บทความนี้จะพาคุณไปทำความรู้จักกับ Pip อย่างละเอียด ตั้งแต่ความหมายพื้นฐานไปจนถึงวิธีนำไปใช้คำนวณผลตอบแทนในการเทรดจริง

Pip คืออะไร?

Pip ย่อมาจาก Percentage in Point คือหน่วยที่เล็กที่สุดที่ใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างคู่สกุลเงิน พูดง่ายๆ ก็คือ มันคือการเคลื่อนไหวของราคาในตำแหน่งทศนิยมที่กำหนดไว้ ซึ่งสำหรับคู่สกุลเงินส่วนใหญ่ จะหมายถึงทศนิยมตำแหน่งที่ 4

ตัวอย่างเช่น หากราคาคู่เงิน EUR/USD เคลื่อนไหวจาก 1.0750 ไปยัง 1.0751 เราจะบอกว่าราคาเคลื่อนไหวขึ้น 1 Pip

Pipette หรือ Point

ในปัจจุบัน โบรกเกอร์ส่วนใหญ่แสดงราคาคู่สกุลเงินด้วยทศนิยม 5 ตำแหน่ง (สำหรับคู่เงินทั่วไป) และ 3 ตำแหน่ง (สำหรับคู่เงินที่ลงท้ายด้วย JPY) ทศนิยมตำแหน่งสุดท้ายนี้เรียกว่า Pipette หรือ Point ซึ่งมีค่าเท่ากับ 1/10 ของ Pip

• 1 Pip = 10 Points (Pipettes)

ดังนั้น หากราคา EUR/USD เคลื่อนไหวจาก 1.07500 ไปยัง 1.07501 นี่คือการเคลื่อนไหว 1 Point (หรือ 0.1 Pip)

วิธีการนับ Pip ในคู่สกุลเงินต่างๆ

การระบุตำแหน่งของ Pip จะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับคู่สกุลเงิน:

• คู่สกุลเงินส่วนใหญ่ (ทศนิยม 4 ตำแหน่ง): สำหรับคู่เงินอย่าง EUR/USD, GBP/USD, AUD/USD, NZD/USD ตำแหน่งของ Pip คือทศนิยมตำแหน่งที่ 4

  • ตัวอย่าง: ราคา 1.23456 ตัวเลข 5 คือตำแหน่งของ Pip และเลข 6 คือ Pipette

• คู่สกุลเงินที่มี JPY (ทศนิยม 2 ตำแหน่ง): สำหรับคู่เงินที่จับคู่กับเงินเยนของญี่ปุ่น เช่น USD/JPY, EUR/JPY, GBP/JPY ตำแหน่งของ Pip คือทศนิยมตำแหน่งที่ 2

  • ตัวอย่าง: ราคา 134.567 ตัวเลข 6 คือตำแหน่งของ Pip และเลข 7 คือ Pipette

มูลค่าของ Pip (Pip Value) คำนวณอย่างไร?

การรู้ว่าราคาเคลื่อนไหวไปกี่ Pip นั้นยังไม่เพียงพอ สิ่งสำคัญกว่าคือการรู้ว่า "1 Pip ที่เคลื่อนไหวไปนั้น มีมูลค่าเท่าไหร่?" ซึ่งมูลค่านี้จะเรียกว่า Pip Value โดยจะเปลี่ยนแปลงไปตามปัจจัย 3 อย่างคือ:

1. คู่สกุลเงินที่เทรด
2. ขนาดของสัญญา (Lot Size)
3. สกุลเงินหลักของบัญชีเทรด

สูตรการคำนวณ Pip Value โดยทั่วไปคือ:

Pip Value = (ขนาดของ Pip x ขนาดของสัญญา) / อัตราแลกเปลี่ยน

• ขนาดของ Pip: 0.0001 (สำหรับคู่เงินส่วนใหญ่) หรือ 0.01 (สำหรับคู่เงิน JPY)
• ขนาดของสัญญา (Lot Size):
  • Standard Lot: 100,000 หน่วย
  • Mini Lot: 10,000 หน่วย
  • Micro Lot: 1,000 หน่วย

ตัวอย่างการคำนวณ Pip Value ของ EUR/USD ในบัญชี USD:

สมมติว่าคุณเทรด EUR/USD จำนวน 1 Standard Lot (100,000 หน่วย)

• Pip Value = (0.0001 x 100,000) = 10 USD

หมายความว่า ทุกๆ 1 Pip ที่ราคาเคลื่อนไหว คุณจะได้กำไรหรือขาดทุน 10 USD (หากเทรด 1 Standard Lot)

ตัวอย่างการคำนวณ Pip Value ของ USD/JPY ในบัญชี USD:

สมมติว่าคุณเทรด USD/JPY จำนวน 1 Standard Lot (100,000 หน่วย) ที่อัตราแลกเปลี่ยน 135.00

• Pip Value = (0.01 x 100,000) / 135.00 = 7.40 USD

หมายความว่า ทุกๆ 1 Pip ที่ราคาเคลื่อนไหว คุณจะได้กำไรหรือขาดทุน 7.40 USD

วิธีใช้ Pip คำนวณกำไรและขาดทุน

เมื่อเราทราบ Pip Value แล้ว การคำนวณกำไรขาดทุนก็ทำได้ง่ายๆ โดยใช้สูตร:

กำไร/ขาดทุน = จำนวน Pip ที่เคลื่อนไหว x Pip Value

ตัวอย่างที่ 1: กำไรจากการเทรด EUR/USD

• คุณเปิดออเดอร์ Buy คู่เงิน EUR/USD ที่ราคา 1.0750
• ขนาดสัญญา: 1 Mini Lot (10,000 หน่วย) ซึ่งมี Pip Value เท่ากับ 1 USD
• ต่อมาราคาปรับตัวสูงขึ้น และคุณปิดออเดอร์ที่ราคา 1.0800

การคำนวณ:

1. หาระยะที่ราคาเคลื่อนไหว: 1.0800 - 1.0750 = 0.0050 หรือ 50 Pips
2. คำนวณกำไร: 50 Pips x 1 USD (Pip Value) = 50 USD

ตัวอย่างที่ 2: ขาดทุนจากการเทรด GBP/JPY

• คุณเปิดออเดอร์ Sell คู่เงิน GBP/JPY ที่ราคา 165.50
• ขนาดสัญญา: 1 Standard Lot (100,000 หน่วย) สมมติว่ามี Pip Value เท่ากับ 7.50 USD
• แต่ราคากลับปรับตัวสูงขึ้น และคุณตัดสินใจตัดขาดทุน (Stop Loss) ที่ราคา 165.80

การคำนวณ:

1. หาระยะที่ราคาเคลื่อนไหว: 165.80 - 165.50 = 0.30 หรือ 30 Pips
2. คำนวณขาดทุน: 30 Pips x 7.50 USD (Pip Value) = -225 USD

สรุป

Pip คือเครื่องมือพื้นฐานแต่ทรงพลังสำหรับเทรดเดอร์ Forex การทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับ Pip, Pip Value และวิธีการคำนวณกำไรขาดทุน จะช่วยให้คุณสามารถวางแผนการเทรด, กำหนดจุดทำกำไร (Take Profit) และจุดตัดขาดทุน (Stop Loss) ได้อย่างแม่นยำ ซึ่งเป็นทักษะที่ขาดไม่ได้ในการบริหารความเสี่ยงและสร้างความสำเร็จในระยะยาวบนตลาดที่มีความผันผวนสูงแห่งนี้

แหล่งอ้างอิง

1. Federal Reserve (https://www.federalreserve.gov/)
2. Bank for International Settlements - BIS (https://www.bis.org/)
3. Investopedia - Forex Trading (https://www.investopedia.com/forex-trading-4427765)
4. International Monetary Fund - IMF (https://www.imf.org/)

ข้อมูลอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือระดับสากล อัปเดตล่าสุด 2026